Çocuklarda Alt Solunum Yolu Enfeksiyonları, Çocuklarda Pnömoni (ZATÜRRE)  29 Temmuz 2013

Çocuklarda Alt Solunum Yolu Enfeksiyonları, Çocuklarda Pnömoni (ZATÜRRE)

Çocuklarda Alt Solunum Yolu Enfeksiyonları, Çocuklarda Pnömoni (ZATÜRRE)

Tüm dünyada olduğu gibi, çocuk hastalıkları ülkemizdeki en önemli sağlık sorunlarından biridir. Alt solunum yolu enfeksiyonları her yaş grubunda görülürse de, çocuklarda hem sık görülmekte, hemde ağır seyretmesi bakımından son derece önemlidir.

Dünya sağlık teşkilatı verilerine göre her yıl 5. yaşın altında 2-5 milyon çocuk alt solunum yolu enfeksiyonları nedeni ile hayatlarını kaybetmektedir. Gelişmekte olan diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de alt solunum yolu enfeksiyonları çocukluk dönemi enfeksiyon hastalıklarının başında yer almaktadır.

Alt solunum yolu enfeksiyonları, pnömoni, bronşit, bronşiolit ya da her üçte birinin kombinasyonunu içermekte, birbirinin yerine kullanılabilmektedir.

Enfeksiyon damlacık yoluyla bulaşmaktadır. Yaşamın ilk 5. yılında oldukça sık rastlanılan bu enfeksiyon, bu yaş gurubunda erkek çocuklarda çok daha sık görülmektedir. Düşük doğum ağırlığı, prematürelik, anne sütü ile beslenememe, kalabalık yaşam koşulları, sigara içimi, beslenmenin yetersiz olması, kış mevsimi, yetersiz aşılama, altta yatan bir hastalığın olması başlıca risk faktörlerini oluşturmaktadır.

Çocuklarda pnömoni sebepleri ve nedenleri yaş gruplarına göre değişmektedir. 4. ay 5. yaş arasındaki çocuklarda viral etkenler en sık pnömoni sebebi ve nedeni olurken, 5. yaş ve üzerindeki çocuklarda pnömokok, mikoplazma ve tüberküloz en sık rastlanılan sebepleri ve nedenlerdir. (TABLO 1)

TABLO 1. ÇOCUKLARDA PNÖMONİ NEDENLERİ

Doğum 3. hafta

  • Grup B beta hemolitik streptokok.
  • Koliform.
  • Listeria monositogez.
  • S.pnemonia.

3. hafta 4. ay

  • Clamydia trochomatis.
  • Respiratuvar sinsityal virüs.
  • Parainfluenza, S.aereus.
  • S.pneumoni.

4. ay 5. yaş

  • Respiratuvar sinsityal virüs.
  • Parainfluenza, Adenovirüs.
  • İnfluenza A ve B.
  • S.pneumoni , S.aereus.

5. yaş 15. yaş

  • Mycoplasma pneumoni.
  • S.pneumoni.
  • H.influenza.
  • Mycobakterium tuberculosis.
  • -Doğum – 3. ay arasındaki bebeklerde viral sebepler ve nedenler nadirdir.
  • -4. ay – 5. yaş Mycoplasma pneumoni nadiren pnömoniye yol açar.
  • -İki yaşın altındaki viral etkenler son derece önemlidir.
  • -Vakaların yüzde 30’unda bakteri + viral pnömoni birlikte olabilir.

Pnömoni’ye özgü bir belirti ya da bulgu yoktur.

  • -Ateş
  • -Öksürük
  • -Hızlı solunumu olan çocuklarda pnömoni düşünülmelidir.

Büyük çocuk ve adölesanda ateş, baş ağrısı, öksürük, solunum sıkıntısı, karın ağrısı ve kusma görülebilir. Yaş küçüldükçe semptomlar genel enfeksiyonun bulgularını gösterir. Daha sonra hastalık için tipik olan bulgular ortaya çıkmaktadır.

Öksürük, solunum güçlüğü, solunum sayısının yüksekliği ve kaburgalar arası, altı ve göğüs kemiği üstü çekilmeler pnömoniye özgü belirtilerdir. İlerleyen vakalarda zorlu solunum ve siyanoz ortaya çıkmaktadır.

Solunum yolu enfeksiyonları bakımından son derece önemli sorun etkenin saptanmasındaki güçlüklerdir. Bugün birçok çocuk solunum yolu enfeksiyonlarından dolayı kaybedilmekte ve çoğunda etken saptanamamaktadır.

Hastalığın tanısını koyduracak kesin bir tanı yöntemi yoktur.

Tam kan sayımı, Akut faz reaktanları, kültür, balgam incelenmesi, serolojik ve radyolojik incelemeleri sıklıkla yararlanılan tanı yöntemleridir.

Lökosit sayısının artması, sedimentasyon, CRP gibi akut faz reaktanlarının yüksekliği bakteriyel pnömoniyi destekler. Akciğer grafisi viral ve bakteriyel pnömoni ayrımını kesin olarak yapamazsa da ampiyem, lober pnömoni, akciğer apsesi tanımlandığında, klinik tablo bakteriyel pnömoni lehine kabul edilmelidir.

Viral pnömoni düşünülüyorsa, antibiyotik tedavisinin yeri yoktur. Fakat hekim pnömoni tanısına karar verirken kesinlikle ve çok titiz davranmalı ve hastayı yakından takip edebilmelidir. Viral-bakteriyel pnömoninin birlikte düşünüldüğü vakalarda ampirik antibiyotik tedavisine başlanmalıdır.

Korunmada aşılar önemlidir.

  • -Kızamık.
  • -H.Influenza tip B.
  • -Influenza aşıları planlanmalıdır.
  • -RSv aşısı ile ilgili çalışmalar yapılmaktadır.

RSV enfeksiyonuna yakalanma riski olan çocuklara korunmada monoklonal antikor içeren preparatlar önerilmektedir.Bu enfeksiyona yakalanma riski yüksek olan

  • -prematüre bebekler.
  • -kronik akciğer hastalığı olan çocuklar.
  • -doğumsal kalp problemi olan çocuklara kış aylarında (kasım-mart) toplam 5. kez uygulanması önemle vurgulanmaktadır.
  • Çocukluk çağındaki pnömoniler günümüzde önemli bir sağlık sorunudur. Erken tanı ve tedavinin planlanması son derece önemlidir.
  • -ÖKSÜRÜK ANTİBİYOTİK KULLANMA ENDİKASYONU DEĞİLDİR.
  • -ÖKSÜREN VE SOLUNUM SAYISI HIZLI OLAN BİR ÇOCUĞA AİLE TARAFINDAN GELİŞİ GÜZEL ANTİBİYOTİK VERİLMEMELİDİR.
  • -ANTİBİYOTİK TEDAVİSİ HEKİM DENETİMİNDE OLMADAN BAŞLANMAMALIDIR.
  • -ANTİBİYOTİKLERİN YAYGIN KULLANIMLARININ YOL AÇTIĞI DİĞER BİR SORUN DİRENÇLİ SUŞLARIN GELİŞMESİDİR.
  • -UNUTULMAMALIDIR Kİ HER 7. SANİYEDE BİR ÇOCUK PNÖMONİDEN KAYBEDİLMEKTEDİR.

Prof. Dr. Nuran GÜRSES

Çocuk Hastalıkları

Çocuklarda Alt Solunum Yolu Enfeksiyonları, Çocuklarda Pnömoni (ZATÜRRE) Çocuklarda Alt Solunum Yolu Enfeksiyonları, Çocuklarda Pnömoni (ZATÜRRE) Çocuklarda Alt Solunum Yolu Enfeksiyonları, Çocuklarda Pnömoni (ZATÜRRE)

Anne Portal Yorum

Sizde bu siteye giriş yapabilir ve yorum yazabilirsiniz.