Anne Sütü Artırmak ve Kaliteli Süt için ne Yapılmalıdır ?  6 Temmuz 2013

Anne Sütü Artırmak ve Kaliteli Süt için ne Yapılmalıdır ?

Anne Sütünü Artırmak ve Kaliteli Süt Oluşumu için ne Yapılmalıdır ?

Emzirme dönemi annenin hamilelikte aldığı kiloları atabilmesi için bahşedilen en iyi süreçtir. Anne sütünün oluşabilmesi için vücut ortalama günlük 600-700 kalori gibi bir enerji harcar. Bu yakımı 1. saat koştuğunuz da bile sağlayamazsınız.

Emzirme dünyaya yeni gelen bir bebek için oldukça önemlidir. Anne sütü dünya yaratıldığı andan itibaren taklit edilmeye çalışılan ancak tam anlamıyla taklit edilemeyen bir besindir. Her annenin sütü kendi bebeğine özeldir. Emzirme bebeğin sağlıklı gelişimi ve psikolojik doygunluğu için doğumu takiben ilk 30. dakika içinde gerçekleşmelidir. Bu ilk süt kolosturum olarak adlandırılan ve halk arasında ağız sütü diye adlandırılan bebeğimizin ilk aşısı niteliğini taşıyan bir süttür, bu nedenle oldukça önemlidir. Normale müdahale olarak gerçekleşen sezeryan ile oğum gerçekleşse bile bebek ilk 30. dakika anneye emzirme için getirilmelidir. Anne kendinde değilse bile bebek hemşiresi bu konuda bebeğe yardımcı olarak onun anneyi emmesini sağlar. Emmenin başlaması ile süt salgısı da artma eğilimine girecektir.

Anne sütü oluşumu için annenin yediği besinler kullanılır. Hamilelikte aldığı kiloyu atması için en iyi süreç olan bu dönemin tam tersi bir duruma çevrilmesi ülkemizde kaçınılmaz olabiliyor. Bu noktada çevre faktörü oldukça önem kazanır. Çevresel baskı ve öneriler annenin bu konuda kafasının karışmasına ve bu dönemin aşırı kilo alımı ile sonuçlanmasına yol açmaktadır. Anne sütü görülmediği için annelerimiz tarafından sürekli endişe yaratır. Acaba sütüm yeterli mi diye? Oysa bunu anlamanın kolay bir yolu var. Bebeğiniz büyüme eğrisinin altında kalmıyorsa (ağırlık kazanımı varsa) ve günde 5. ila 6. bez kirletiyorsa sütünüz bebeğinize yetiyor demektir. Endişe etmeniz oldukça gereksizdir. İlk 6. ay bebeğinize sadece anne sütü vermeniz kesinlikle yeterlidir. Bebek sizi bir acıktığı bir de susadığı için emer. Yani su dâhil bebeğin bütün ihtiyaçları anne sütünde mutlaka vardır. Anne sütünde olmayan D ve K vitamini çocuk doktoru tarafından ek olarak gereken ölçüde verilir.

Emzirme annenin hamilelikte aldığı kiloları atması için en iyi süreçtir demiştik; bu süreçte annenin beslenmesi iyi değil ise, bu sefer annenin depoları kullanılacağı için annenin bu dönemde de sağlıklı beslenmesi oldukça önemlidir. Annenin depoları kullanıldığı takdirde annenin sağlığı bozulma tehdidine girecektir.

Örnek; en basit olarak anne sağlıklı dişlerini bile kaybedebilir.

Emzikli kadınlarda enerji ihtiyacı hesaplanırken kişinin özellikleri mutlaka dikkate alınmalıdır. Doğum aralıları sık mı? Çünkü sık doğum yapmaya bağlı depolarında azalma eğilimi olabilir, enfeksiyon sıklığı, yetersiz beslenmenin var olması ve düzeyi ve fiziksel aktivite durumu dikkate alınarak alınması gereken enerji düzeyi mutlaka hesaplanmalıdır. Emziren bir kadının aldığı enerjinin tamamı süt oluşumu için harcanmamakta bir miktar vücut dokuları da kullanılmaktadır. Sağlıklı bir anne günde ortalama 700. ila 800. ml süt salgılamaktadır. Bunun için gereken enerjinin üçte biri depolardan geri kalanı da günlük tüketimlerinden karşılanır. Yani anne sütünün verimi ve annenin kendi sağlığı için emzirme döneminde beslemeye kesinlikle dikkat etmek ve ilk 6. ay içinde zayıflama diyeti uygulamamak gerekmektedir. Zayıflama kaygısı ile yapılan yanlışlar süt oluşum düzeyini oldukça etkiler. 6. aydan sonra ancak ek besinlere başladıktan sonra haftada 500. gram verilecek şekilde ancak sağlıklı beslenmenin dikkate alınarak hazırlanan bir beslenme süreci oldukça önemlidir…

Yeterli düzeyde süt salınabilmesi için günde 3. litre sıvı alımı oldukça önemlidir. Bu sıvının en az 8. ila 10. bardağı su olmak kesinlikle zorunludur. Geri kalan kısmı ise süt, ayran, komposto, hoşaf, taze sıkılmış meyve suları ya da sebze suları, limonata, loğusa şerbeti, çok açık çay veya papatya, rezene gibi çaylar tüketilerek sağlanabilir.

Kansızlık ülkemizde kadınlarda oldukça önemli bir sorunu olup hamilelikte ve emzirme sürecinde de oldukça önemlidir. Kansızlık sorununun gelişmemesi için çay öğünlerden 1. saat önce ya da sonra tüketilmeli mümkünse açık çay tercih edilmelidir.

Bebeğinizin mide kapasitesi henüz küçük olduğu için ve dış dünyaya uyum sağlamaya çalışırken çabuk yorulacağı için sabırlı olmanız gerekmektedir. Uykuya dalsa bile yanağını hafifçe okşadığınız zaman uykusunun içinde bile olsa emmeye devam edecektir. Unutmayın bebeğiniz emdikçe sütünüz artacaktır. Sezaryen doğum sonrası süt gelişi biraz problem yaratabilir. Ancak annenin emzirmeye istekli olması bile süt oluşumu için oldukça önemlidir.

Gece emzirmesi süt oluşumunu artırır, annenin uykusunun çok daha kaliteli olmasını sağlar.

Her emzirme sonrası sıvı almaya özellikle bir miktar su içmeye mutlaka özen gösteriniz.

Emzirme sürecinde alkol, sigara ve kafeinli, gazlı içecekler kesinlikle içilmemeli ve tüketilmemelidir. Bunlar süt oluşumunu kesinlikle olumsuz etiler.

Soğan, sarımsak, karnabahar, lahana, kuru baklagiller, brokoli gibi besinler gaz yapıcı özellikleri ve anne sütünün tadını değiştirebilme özelikleri nedeni ile çok dikkatli tüketilmelidir. Bazı bebekler bunların yarattığı tat farklılığını fark etmekte bazıları ise fark etmemektedirler. Bu tarz besinleri tükettikten sonra bebekte gaz şikayetlerine ve emmeyi ret etme durumuna bakarak bu besinleri tüketmeye devam edebilir veya kesebilirsiniz.

Süt oluşum sürecinde günlük protein ihtiyacınızın karşılanmasında bitkisel protein kaynaklarının dışında hayvansal protein de oldukça önemlidir. Çünkü ilerleyen süreçte daha sonraki gebelikleriniz için bebeğin beyin gelişimi anne karnında başlaması nedeni ile ve anne sağlığını da korumak adına emziren kadının tüketimlerine ek olarak 1. yumurta ve 2. su bardağı süt ya da yoğurt eklemek ile günlük ihtiyacı karşılanmış olur.

Günde 5. ila 7. porsiyon taze sebze ve meyve mutlaka tüketilmelidir. Yalnız bunların mevsimsel ürünlerden seçilmesi son derece önemlidir.

Salam, sosis, sucuk, jambon gibi katkı maddesi içeren baharat ve tuz yoğunluğu fazla olan bu tarz besinler, konserve gıdalardan uzak durmak kesinlikle çok daha sağlıklıdır.

Kalsiyum yönünden zengin olan süt, yoğurt, peynir her gün kesinlikle ve mutlaka tüketilmelidir.

Sağlıklı beslenme için her besin gurubundan günlük olarak yeterli ve dengeli olarak almak gerekir.

Kabaca bu dönemde;

  • Süt ve yoğurt 2. ila 3. su bardağı (400-600 ml).
  • Peynir 2. kibrit kutusu kadar( 60 gr).
  • Et, tavuk, balık 3. ila 4. porsiyon.
  • Yumurta, kuru baklagiller 1. porsiyon.
  • Taze sebze ve meyveler 5. ila 7. porsiyon.
  • Tahıllar
  • Ekmek 4. ila 6. dilim.
  • Pirinç, bulgur, makarna vb hiç veya 2-3 porsiyon.

Emzirirken bebeği doğru pozisyonda tutmak son derece önemlidir. Memeye makas hareketi yapmak süt kanallarının tıkanmasına sebep olabilir.

Anne kesinlikle rahat olmalıdır. Uzun süre oturmaktan yorulduysa yatar pozisyonda emzirmeye devam edilebilir. Yorgunluk süt oluşumunu kesinlikle olumsuz etkileyen bir durumdur. Süt veren bir anne dinlenmeye mutlaka özen göstermelidir. Bebeğin ağzına birkaç damla süt damlatılarak tadını alması emmeyi başlatır. Bebeğin burun deliklerinin tıkalı olmamasına kesinlikle dikkat etmek gerekir.

Meme büyüklüğü veya küçüklüğü süt oluşumu için önemli değildir.

Süt oluşumu için çok fazla şekerli gıda ve tatlı tüketmeye gerek yoktur. Bu size kilo katmanın dışında başka bir şey yapmaz. Tatlı tüketmek istediğinizde sütlü tatlılar, kurutulmuş, meyveler ya da meyve tatlıları tercih edilebilir.

Bebek her ağladığında emzirilmelidir, çünkü bebek altını kirletmenin dışında bir acıktığı bir de susadığı için anneyi emer. Doymadığı endişesi ile ek besinlere erken başlamak bebeğin gelişimi ve süt oluşumu için kesinlikle olumsuz bir durumdur.

Bebek bir memeyi emip iyice boşalttıktan sonra 2’inci meme verilmelidir. Aşırı gergin tam boşaltılamayan memede süt yapımı durabilir. Meme başında sorun varsa mastit (meme başı iltihabı) gibi sağılarak anne sütü bebeğe bu şekilde verilebilir. Sağılan sütler, mutlaka kapağı ve şişesi 5. dakika kaynatılarak mikroplardan arındırılmış cam kavanozlarla saklanmalıdır. Sağılmış sütü anne 15. oC’ de 24. saat, 19. ila 22. oC de 10. saat, 25. oC de 8. saat saklanabilir. 0-4 oC de dondurulduğunda 8. gün içinde kullanılmalıdır. Buzdolabından ayrı kapaklı bir dondurucu bölmede 3. ila 4. ay saklanabilir. Daima 0. oC de çalışan derin dondurucuda 6. ay ve çok daha uzun süre saklanabilir. Saklanan sütler bebeğe verilmeden önce, kavanoz içinde sıcak suda bekletilerek (benmari usulü) ısıtılmalıdır.

Emzik verirseniz de bunu şekerli su veya reçel vb… şekerli gıdalara batırıp vermeyiniz.

Anne sütünü bebek ek besinlere başlasa bile 2. yaşına kadar vermeye devam ediniz.

Emzirmenin anne sağlığına katkıları ise; anneyi meme kanseri riskinden uzak tutar, doğum sonrası depresyonunu önler, kanama riskini azaltır, rahmin eski haline çabuk dönmesine oldukça yardımcı olur. Anne ile bebek arasında oldukça kuvvetli ve rahatlatıcı bir bağ kurulmasını sağlar.

Kaynaklar:

Köksal G.,Gökmen H. Çocuk Hastalıklarında Beslenme Hatipoğlu Yayınları, 2000

Samur G., T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müd. Gıda Güvenliği Daire Baş. Gebe ve Emziklilik Döneminde Beslenme, Ekim 2006

Gökçay G.,Garipağaoğlu M., Çocukluk ve Ergenlikte Beslenme Saga yayınları, 2002

Anne Sütü Artırmak ve Kaliteli Süt için ne Yapılmalıdır ? Anne Sütü Artırmak ve Kaliteli Süt için ne Yapılmalıdır ? Anne Sütü Artırmak ve Kaliteli Süt için ne Yapılmalıdır ?

Anne Portal Yorum

Sizde bu siteye giriş yapabilir ve yorum yazabilirsiniz.